Fotocredits: Fotopersbureau Heerenveen Mustafa Gumussu
“Maar hoe doe je dat toch?” is de vraag die ik de laatste twee jaar het vaakst krijg. Mensen vallen van hun stoel wanneer ik vertel dat ik in twee jaar tijd meer dan 35.000 exemplaren van mijn boeken heb verkocht. Zonder traditionele uitgever. Zonder Bol. Zonder het Centraal Boekhuis. Tijd om het verhaal te delen van hoe ik van schrijver uitgever werd en waarom dat de beste beslissing van mijn leven is geweest.
De Keuze Tegen de Stroom In
In Nederland lijkt het alsof je als auteur gedwongen bent tot twee monopolisten: Bol.com en het Centraal Boekhuis. “Anders koopt niemand je boek!”. En ja, het klopt dat boekhandels gemakkelijk kunnen bestellen via het Centraal Boekhuis. Maar er zit een addertje onder het gras, meerdere zelfs.
Het grootste probleem met de traditionele route is dat je je inkomsten maanden, soms jaren later ontvangt. Je kunt er ook niet voor kiezen om alleen via boekhandels te verkopen; je moet dan ook altijd bij Bol. En bij Bol betaal je maar liefst 45% van je verkoopprijs.
Een ieder die denkt “als ik bij Bol sta, verkoopt mijn boek vanzelf” komt bedrogen uit. Jij zult flink moeten investeren in je eigen marketing, zodat mensen je boek überhaupt kennen en willen lezen. Vervolgens gaan zij naar Bol.com om het te kopen, en daar plukt Bol de vruchten van jouw marketinginspanningen. Niet alleen verkopen zij jouw boek met 45% marge, ze hebben ook jouw lezer, jouw klant. En jij, de auteur die het boek schreef, die de investeringen deed om het te laten drukken en de marketing om het onder de aandacht te brengen, jij weet niet eens wie je kopers zijn. Wil je ze attenderen op je volgende boek? Dan mag je opnieuw je dure marketing-euro’s uitgeven.
Bovendien heb je geen controle over de klantervaring. Je weet niet hoe je boek wordt gepresenteerd, welke andere boeken ernaast worden getoond, of hoe de koper wordt behandeld. Je bent volledig afhankelijk van een platform dat jou eigenlijk niet nodig heeft, zij hebben duizenden andere boeken om te verkopen.
Ik dacht: wat als ik die 45% die naar Bol gaat, zelf gebruik voor marketing en het opbouwen van mijn eigen klantenbestand? Wat als ik zelf de controle houd over mijn verhaal, van begin tot eind?
Onconventionele Aanpak
De beslissing was eigenlijk simpel: ik ga alles zelf doen. Geen uitgever betekende dat ik alle percentages zelf houd. Ik zocht een fantastische vormgever, Ruben Lourens en een goede redacteur (op verzoek geen naam, want ze is veel te druk ;-)). Voor de druk koos ik in eerste instantie voor een kleine drukker, maar die werd al snel letterlijk te klein, en zo kwam ik uit bij Wilco, exact dezelfde drukker die alle andere romans in Nederland drukt. Waarom zou mijn boek er anders uitzien of aanvoelen dan die van grote uitgeverijen?
Voor de verkoop bouwde ik een eigen webshop waar iedereen net zo gemakkelijk kan bestellen als bij elke andere online boekhandel. Het verschil? Alles wat ik verkoop staat de volgende dag op mijn bank, niet pas na maanden of jaren. En ik pak alle boeken zelf in, beantwoord zelf de mails, stop er een persoonlijke kunstkaart bij. Onze energie zit erin, en dat voelen de klanten.
Marketing deed ik via de socials, voornamelijk Facebook. Het mooie van online adverteren is dat je kunt zien wat een euro advertentiebudget je oplevert. Advertenties die goed verkopen, kun je een extra zetje geven. En omdat de verkopen binnen een dag op mijn rekening stonden, kon ik die omzet direct inzetten voor de campagne. Maar het allerbelangrijkste: een goed boek. Klinkt logisch, maar vergis je niet: je kunt uitgeven wat je wilt, maar als de lezer er niets aan vindt, gaat Facebook ook niet hard lopen. En het waren bij mij vooral de lezers die voor de echte acceleratie hebben gezorgd. Die deelden massaal hun enthousiaste reacties onder mijn advertenties. Dat maakte dat de verkopen werkelijk door het dak heen schoten.
De boekhandels? Die werden vooral door die eerste enthousiaste lezers op het spoor van mijn boeken gezet. Steeds meer mensen vroegen om mijn boeken. Dus, weliswaar met een omweg, kwamen de eerste bestellingen van winkels ook mijn mail binnen. En inmiddels weten steeds meer (boek)winkels mij te vinden. Doordat ik zoveel in marketing kan investeren, is het ook voor deze boekhandels een interessant boek om te verkopen, ze gaan als warme broodjes (ik krijg niets retour!).
Maar de meeste boeken verkoop ik dus zelf, via mijn eigen webshop. Daardoor weet ik precies wie mijn lezers zijn. Ik kan ze persoonlijk attenderen op nieuw werk, kan snel reageren op hun feedback, en nieuwe ideeën kan ik letterlijk de volgende dag al uitvoeren en verkopen via de site. Complete vrijheid om te bepalen hoe ik mijn boeken in de markt zet.
De Leercurve (Of: Hoe Ik Alles Fout Deed Wat Mogelijk Was)
Maar laat ik eerlijk zijn, bij het enorme succes van “Ik Beval Van Het Heelal” liep ik overal achteraan. Ik had me totaal vergist in wat er zou gebeuren als het écht een groot succes werd. Oplages verkochten steeds sneller uit dan verwacht. Boeken inpakken werd een dagtaak, en ik moest tijdens de feestdagen vrienden oproepen om in het weekend te komen helpen. Het was complete chaos.
En de fouten die ik maakte! Ik had in eerste instantie geen onderhandeling gevoerd over verzendkosten, dus de eerste duizenden pakketjes heb ik tegen veel te hoge tarieven verzonden. Je krijgt flinke korting bij die aantallen, maar dat wist ik toen nog niet. Ik had ook van die leuke boekendoosjes die je in elkaar moest vouwen, zag er geweldig uit, maar was veel te veel werk bij deze aantallen. Ik heb nu doosjes die de helft van de tijd schelen en die ik ook tegen flinke korting kan bestellen.
Mijn eerste kleine drukker rekende aanvankelijk veel te veel voor de boeken. Nu zit ik bij een grote romandrukker en dat scheelt 50% van de kosten! Het eerste jaar was qua omzet geweldig, maar dat geld ging er bijna net zo snel uit als erin. Elke fout kostte me duizenden, soms tienduizenden euro’s.
Maar opgeven? Nooit! Nu de lessen geleerd waren, kwam er een rustige flow. En nu, in het tweede jaar met een derde boek uit en een vierde (geen roman 😉 op komst, kan ik zeggen: ik ben niet alleen een schrijver die haar eigen boek uitgeeft, ik ben inmiddels gewoon een uitgever geworden.
Van Chaos naar Professionele Uitgeverij
Voor mezelf wel te verstaan, want ik krijg heel veel vragen of ik boeken van anderen wil lezen, uitgeven, in de markt wil zetten. Maar daar ligt mijn passie niet. Ik wil zoveel mogelijk schrijven en mooie dingen creëren. Andere auteurs begeleiden zou me afleiden van waar ik echt van hou.
Het bedrijf veranderde van een eenmanszaak met mijn eigen naam naar een BV met de naam Freylutheria, een samenstelling van Freija en Elutheria, twee godinnen van de vrijheid. Dat leek me wel gepast! We hebben nu een professionele operatie met de grote romandrukker, geoptimaliseerde logistiek, en ik doe elke dag iets aan marketing. Advertenties maken, leuke blogs schrijven, iets posten over onze dag. Ik beantwoord alle mail, ook de minder leuke over pakketjes die door TNT zijn weggetoverd.
Meer Dan Alleen Boeken Verkopen
Door onze onafhankelijkheid kunnen we onconventionele beslissingen blijven nemen. Echte vrijheid dus. We nemen bijvoorbeeld regelmatig iemand aan die we ‘vrij’ willen maken, iemand die echt kan doen waar zijn of haar passie ligt en gewoon een salaris krijgt. Dat zijn we begonnen met goede vrienden om ons heen.
Daarnaast bieden we met het bedrijf ook steeds meer events aan voor gelijkgestemden: lezers die elkaar graag willen ontmoeten, die samen willen creëren en experimenteren. Deze events zijn duur om te organiseren, maar enorm nodig. We hebben daarvoor een groot team (7 personen), iets wat eigenlijk niet uitkan. Maar hoe gaaf dat we dit dan toch kunnen doen! Deze vrijheid en ruimte om te doen wat klopt, niet constant bezig zijn met winstoptimalisatie, maar juist met de vraag: wat is optimaal voor datgene wat wij in de wereld willen zetten?
En we sparen voor die grote droom: de landingsplek, het Experience Centre. Een plek waar de nieuwe wereld echt kan landen, voor innovators, vrije geesten en energieke makers. Een plek om samen te komen, te experimenteren, te creëren. Een plek waar diezelfde vrijheid voelbaar is (en dus niet gebukt gaat onder grote schulden). Dit kan over enkele jaren werkelijk gerealiseerd worden omdat we de durf hadden het echt anders te doen met die boeken en ons bedrijf.
De Eerlijke Waarschuwing
Ik zeg zeker niet dat dit gemakkelijk te doen is voor iedereen. Het vraagt behoorlijk wat ondernemersvaardigheden, en dat moet je wel echt leuk vinden, anders gaat het tegenstaan.
Als je alleen maar wilt schrijven en de rest wilt uitbesteden, dan is dit niets voor jou. Als je niet van administratie houdt, van het beantwoorden van klantenmails, van het constant bijleren van nieuwe vaardigheden, dan wordt dit een hel in plaats van een droom.
De Vrijheid Van Je Eigen Weg
Drie boeken verder, met een vierde op komst, kan ik met zekerheid zeggen: het was de beste beslissing van mijn leven. Niet omdat het gemakkelijk was, integendeel. Het eerste jaar was een rollercoaster van fouten, stress en hectiek. Maar het heeft me iets gegeven wat geen traditionele uitgeverij me ooit had kunnen bieden: complete vrijheid.
Vrijheid om mijn eigen koers te bepalen. Om binnen een dag een nieuw idee uit te voeren. Om persoonlijk contact te hebben met elke lezer die dat wil. Om een bedrijf op te bouwen dat onze waarden uitstraalt. Om mensen in dienst te nemen niet omdat het moet, maar omdat we hen willen helpen hun passie te volgen.
En uiteindelijk om te kunnen sparen voor dat ene grote doel: een plek waar de nieuwe wereld kan landen. Een droom die werkelijkheid wordt omdat we durfden te kiezen voor onze eigen weg.
En het begon allemaal met die ene simpele vraag: “Wat als ik dit zelf ga doen?”
Neem niets voor lief, ook al doet iedereen het op een bepaalde manier. Als het voor jou niet goed voelt, doe het dan niet. Ga op zoek naar waar het wel stroomt, experimenteer en durf te falen.
Let the magic begin!
—
Voor nog meer praktische vragen over zelf je boek uitgeven verwijs ik je graag naar pumbo.nl, die veel vragen hierover beantwoordt. Ik heb daar mijn eerste boek mee uitgegeven. Ook heb ik in die eerste periode zelf met veel plezier deelgenomen aan de schrijfweken van Geert Kimpen en schrijfcoaching van Christine Pannebakker.
